Khi so sánh bất động sản, người mua thường nhìn vị trí, pháp lý và tiện ích. Có một lớp giá trị khó đo hơn nhưng bền hơn là bản sắc. Một đô thị có câu chuyện riêng, được thể hiện nhất quán trong không gian, thường dễ được nhớ và dễ được giữ gìn qua nhiều thập kỷ. Nha Trang có sẵn một ví dụ về điều này.
Ponagar: công trình sống qua hơn một thiên niên kỷ
Theo các báo như Nhân Dân và Văn hóa, quần thể Tháp Bà Ponagar do người Chăm xây dựng trong khoảng thế kỷ VIII đến XIII để thờ Nữ thần Ponagar. Tháp chính cao khoảng 23 m. Các tháp xây bằng gạch nung, xếp khít đến mức mắt thường hầu như không thấy chất kết dính. Theo Báo Văn hóa, đầu năm 2025 Thủ tướng Chính phủ công nhận tháp là Di tích quốc gia đặc biệt, theo Quyết định 152/QĐ-TTg ngày 17/1/2025.
Từ ví dụ này, có thể rút ra hai điều. Công trình bền vì kỹ thuật xây dựng phù hợp với khí hậu ven biển. Công trình cũng được giữ gìn vì cộng đồng thấy mình trong đó. Hai yếu tố này, kỹ thuật và ý nghĩa, là nền của giá trị lâu dài.
Vì sao bản sắc tạo giá trị cho bất động sản
- Dễ nhận diện: khu đô thị có ngôn ngữ kiến trúc riêng tạo được hình ảnh khác biệt trong một thị trường nhiều dự án giống nhau.
- Gắn với trải nghiệm: du khách và cư dân đều tìm nơi có câu chuyện, không chỉ nơi có tiện nghi.
- Ít lỗi thời: một đô thị dựa vào bản sắc ít phụ thuộc vào trào lưu nhất thời hơn một đô thị chạy theo mốt.
- Dễ duy trì: khi thiết kế có nguyên tắc rõ, việc quản lý và nâng cấp sau này cũng nhất quán hơn.
Bản sắc không bảo đảm giá tăng. Nó chỉ là một nền tảng góp phần vào sức hấp dẫn dài hạn, bên cạnh pháp lý, vận hành và chu kỳ thị trường.
Kiến trúc bản địa: dùng tinh thần, không sao chép hình thức
Thách thức với đô thị mới là đưa di sản vào đời sống hiện đại mà không biến nó thành đồ trang trí. Cách làm đáng tin cậy là lấy tinh thần của kiến trúc cũ làm nguyên tắc thiết kế: khối đặc và nhịp điệu của tháp Chăm, vật liệu có chất đất, ánh sáng và gió của vùng biển, thay vì dán họa tiết lên mặt dựng.
Cách tiếp cận này cũng nhắc đến đặc điểm lịch sử của Nha Trang. Theo một số bài báo, vùng đất này từng thuộc không gian văn hóa Chăm Pa. Cư dân xưa phát triển mạnh dọc cửa sông và đường nước ven biển, nên văn hóa biển và văn hóa nước là mạch xuyên suốt.
Lego Interlock: thủ pháp gợi nhớ gạch Chăm
Theo chủ đầu tư giới thiệu, kiến trúc Charmora City kết hợp cảm hứng Chăm Pa với thủ pháp Lego Interlock. Hiểu đơn giản, các khối được ghép lồng vào nhau theo module, tạo nhịp điệu và độ khít của khối kiến trúc. Điều này gợi liên tưởng đến cách gạch Chăm xếp khít nhau. Người mua nên xem kỹ hồ sơ thiết kế, vật liệu và tiến độ thực tế của từng phân khu thay vì chỉ dựa vào mô tả khái niệm.
Liên hệ với Charmora City
Charmora City là khu đô thị hỗn hợp của Sun Group tại trung tâm Nha Trang, rộng 227 ha, có 60 ha mặt nước, 47 ha cây xanh nội khu và mật độ xây dựng 26,7%. Dự án có ba đảo giữa sông Quán Trường, tám cầu kết nối và hướng đến mô hình Sponge City đầu tiên tại Việt Nam. Với một đô thị đặt cạnh sông và biển, việc gắn kiến trúc với bản sắc Chăm Pa là hướng đi nhất quán về mặt ý tưởng. Dự án hiện chưa công bố giá bán. Nếu muốn tìm hiểu quy hoạch, pháp lý và thiết kế, bạn có thể tìm hiểu Charmora City để được cập nhật thông tin chính thức.