Nhiều đô thị ven biển có hạ tầng tốt, nhưng khi nhìn từ trên cao thì khó phân biệt thành phố này với thành phố khác. Bản sắc kiến trúc vì thế ngày càng được xem là một lớp giá trị riêng. Nó không hiện trên bảng giá, nhưng quyết định một khu đô thị có được nhớ đến, được gìn giữ và còn sức hút sau nhiều năm hay không.
Chăm Pa: di sản có sẵn ngay trong lòng Nha Trang
Nha Trang có lợi thế hiếm là di sản kiến trúc bản địa nằm ngay trong thành phố. Quần thể tháp Po Nagar xây bằng gạch nung, theo VietnamNet được dựng và mở rộng qua nhiều giai đoạn, khoảng từ thế kỷ 8 đến thế kỷ 13. Các tháp có mặt bằng vuông, mái chóp nhiều tầng, và chịu được thời gian cùng khí hậu ven biển hơn một thiên niên kỷ.
Đây là bài học đáng chú ý. Người Chăm xây công trình gắn với đồi, với biển và với tín ngưỡng, nên công trình có bản sắc từ gốc. Chúng không phải sản phẩm trang trí đặt thêm vào sau.
Văn hóa biển: chất liệu để kể câu chuyện của đô thị
Khánh Hòa là vùng đất của cư dân sông nước và biển, với thuyền, lưới, nhịp thủy triều và những buổi lễ ra khơi. Nếu kiến trúc đô thị mượn được nhịp điệu đó, như đường cong của mặt nước, hình khối bậc thang hay không gian mở hướng ra sông, thì khu đô thị có thêm một câu chuyện riêng. Câu chuyện này khó sao chép hơn mặt tiền hay tiện ích thông thường.
Lego Interlock: ghép khối như xếp gạch
Lego Interlock là thủ pháp tổ chức hình khối theo kiểu đan cài. Các khối nhà có chiều cao và độ lùi khác nhau, được ghép với nhau như những viên xếp hình thay vì một dãy khối đồng đều. Thủ pháp này có thể gợi lại nhịp điệu của gạch Chăm bằng ngôn ngữ đương đại. Nó cũng giúp:
- tạo đường chân trời nhiều tầng lớp, tránh cảm giác bức tường bê tông liên tục;
- mở các khoảng thoáng cho gió và tầm nhìn ra mặt nước;
- dễ chia nhịp cho cây xanh, sân vườn và không gian công cộng.
Vì sao bản sắc tạo giá trị bền vững cho bất động sản
Có ba lý do chính để bản sắc có ý nghĩa với giá trị dài hạn:
- Dễ nhận diện: khu có hình ảnh riêng thì dễ được nhớ và dễ được nhắc đến hơn.
- Ít lỗi thời: kiến trúc bám vào văn hóa địa phương ít chạy theo trào lưu, nên khó bị coi là cũ nhanh.
- Gắn kết cộng đồng: cư dân thấy mình thuộc về một nơi có câu chuyện, và điều đó thường làm họ muốn ở lại và chăm chút cho khu phố.
Cần nói rõ là bản sắc không thay thế pháp lý, hạ tầng hay quy hoạch, và không bảo đảm mức sinh lời nào. Nó là lớp giá trị bổ sung đặt lên trên các yếu tố nền tảng đó.
Charmora City: bản sắc đặt trong một cấu trúc đô thị rõ ràng
Charmora City là khu đô thị hỗn hợp của Sun Group tại trung tâm Nha Trang, rộng 227ha. Trong đó có 60ha mặt nước, 47ha cây xanh nội khu và mật độ xây dựng 26,7%. Ba đảo giữa sông Quán Trường là đảo trung tâm hành chính - thương mại, Elite Island và Festival Island, được nối bằng 8 cầu. Dự án cũng được giới thiệu là Sponge City đầu tiên tại Việt Nam. Phần hình khối lấy cảm hứng Chăm Pa kết hợp Lego Interlock nằm trong cấu trúc đó, nên bản sắc kiến trúc gắn với mặt nước và cây xanh thay vì đứng riêng lẻ. Charmora City hiện chưa công bố giá bán. Nếu muốn xem bản sắc này được thể hiện cụ thể ra sao, bạn có thể tìm hiểu Charmora City.