Giữa lúc nguồn cung bất động sản đô thị và nghỉ dưỡng ven biển miền Trung ngày càng dày đặc, nhiều chủ đầu tư đang tìm một lợi thế cạnh tranh khó sao chép hơn là vị trí hay tiện ích: bản sắc kiến trúc. Công năng và hạ tầng có thể lặp lại giữa các dự án, nhưng một ngôn ngữ thiết kế bắt rễ từ văn hóa bản địa thì không dễ nhân bản. Đây cũng là hướng đi đang được nhắc đến nhiều tại Nha Trang, gắn với thủ pháp thiết kế mang tên Lego Interlock - lấy cảm hứng từ kiến trúc Chăm Pa và văn hóa biển.
Bản sắc kiến trúc - lợi thế khó sao chép của bất động sản đô thị
Trên thế giới, các đô thị ghi dấu ấn dài hạn trong mắt nhà đầu tư thường không chỉ nhờ quy mô mà nhờ một "chữ ký" thiết kế riêng, được kể lại qua hình khối, vật liệu và chi tiết trang trí. Với bất động sản, bản sắc kiến trúc mang lại ba giá trị cộng hưởng:
- Tạo sự khác biệt về thị giác, giúp dự án được nhận diện ngay cả khi chưa gắn thương hiệu.
- Kéo dài "tuổi thọ thẩm mỹ" của công trình, hạn chế cảm giác lỗi thời so với các thiết kế đại trà.
- Gắn công trình với câu chuyện văn hóa vùng đất, yếu tố ngày càng được người mua quan tâm khi lựa chọn nơi an cư hoặc đầu tư dài hạn.
Chăm Pa và văn hóa biển - mạch nguồn của kiến trúc Nam Trung Bộ
Khánh Hòa là vùng đất còn lưu giữ đậm nét di sản Chăm Pa, tiêu biểu là quần thể Tháp Bà Ponagar với kỹ thuật xây gạch nung không mạch vữa từng khiến giới nghiên cứu quốc tế phải tìm hiểu suốt nhiều thập kỷ. Song song với đó, đời sống ngư nghiệp và văn hóa biển đã hình thành nên nhịp điệu sinh hoạt, hoa văn sóng nước, mái vòm gợi thuyền, thuyền thúng... những chất liệu giàu tính bản địa nhưng ít khi được đưa vào kiến trúc đô thị hiện đại một cách trọn vẹn.
Lego Interlock - thủ pháp ghép khối đưa di sản vào ngôn ngữ đương đại
Điểm khác biệt của thủ pháp Lego Interlock nằm ở cách "phiên dịch" di sản thành ngôn ngữ kiến trúc hiện đại thông qua nguyên lý ghép khối linh hoạt, tương tự cách các mảnh ghép Lego liên kết nhưng không trùng lặp. Phần đế công trình thường sử dụng khối gạch tông đỏ nâu nhiều sắc độ, gợi nhắc chất liệu gạch nung của tháp Chăm cổ, trong khi phần thân phía trên chuyển sang khối kính hiện đại để mở rộng tầm nhìn và kết nối với cảnh quan xung quanh. Cách ghép khối này cho phép mỗi công trình mang một tỷ lệ, đường nét riêng dù cùng chung một hệ ngôn ngữ thiết kế, tránh tình trạng các tòa tháp trong cùng một khu đô thị bị lặp lại như bản sao của nhau.
Theo Dân trí, một tòa tháp biểu tượng tại Charmora City được giới thiệu là công trình đầu tiên có thể nhìn thấy trên trục đường từ sân bay Cam Ranh về trung tâm Nha Trang, với thiết kế lấy cảm hứng từ các đường nét thiêng liêng của tháp Chăm, hình ảnh thủy đình Việt và họa tiết hoa văn đặc trưng của văn hóa Chăm Pa.
Từ bản sắc đến giá trị bền vững cho bất động sản
Giới chuyên gia quy hoạch - kiến trúc nhìn nhận, một công trình mang bản sắc rõ ràng thường có lợi thế trong việc duy trì sức hấp dẫn theo thời gian, bởi giá trị của nó không chỉ nằm ở công năng sử dụng mà còn ở câu chuyện văn hóa gắn liền với vùng đất. Với các đô thị ven biển miền Trung, nơi mật độ dự án ngày càng cao, yếu tố bản sắc kiến trúc được xem là một trong những căn cứ để thị trường đánh giá mức độ đầu tư nghiêm túc và tầm nhìn dài hạn của chủ đầu tư.
Tại Nha Trang, Charmora City là một trong những đô thị đang triển khai thủ pháp Lego Interlock trên nền cảm hứng Chăm Pa và văn hóa biển, đặt trong tổng thể quy hoạch 227ha với 60ha mặt nước, 47ha cây xanh nội khu và ba đảo giữa sông Quán Trường. Những ai quan tâm đến cách một đô thị kể câu chuyện bản sắc bằng ngôn ngữ kiến trúc có thể tìm hiểu Charmora City để có góc nhìn đầy đủ hơn.